29 C
Panjim
Saturday, March 6, 2021

बहुपयोगी बिमला

  • अवनी करंगळकर

‘बिमला’ ही वनस्पती बहुवर्गीय वनस्पती, सर्वांच्या परिचयाची असून परसबागेत मोठ्या डौलाने वाढते. परंतु तिला मानाची पसंती दिली जात नाही. या लेखात आपण तिच्या बहुपयोगी गुणांची माहिती करून घेणार आहोत.
बिमली, बिलंबी, कुकुंबर ट्री, बेलांबू अशा इतर नावांनीही तिला ओळखतात. जगभरात ऍव्हिरिया बिलिंबी लिअन या शास्त्रीय नावाने संबोधले जात असून ऑक्झालिडेसी या कुटुंबात तिचा समावेश होतो. दक्षिण-ईशान्य आशियातून मलेशिया, इंडोनेशिया, श्रीलंका, सिंगापूर, फिलिपाइन्स, थायलंड, बांग्लादेश, म्यानमार इ. देशात विस्तारत गेली. भारतात प्रामुख्याने गोवा, महाराष्ट्र, कर्नाटक, केरळ, तामिळनाडू, आंध्रप्रदेश आणि अंदमान-निकोबार बेटात वास्तव्यास आहे.

सरासरी १५००मिमी. पर्जन्यमान आणि दमट हवामान अनुकूल ठरते. याची उंची १२ ते १५ मी. असून फुले-फळे मुख्य खोडावर आणि जुनाट फांद्यांवर लगडतात. फुले गुलाबी निळसर पिवळट रंगाची असतात. पाने पिच्छाकृती झुपक्यात वाढतात. फळे मांसल, रसरशीत, लंबगोलाकार बोटभर उंचीची असून त्यात ३-५ अगदी लहान आकाराच्या बिया असतात.

‘ऑक्झालिक ऍसिड’ या विशिष्ट द्रवामुळे फळांची चव आंबट- तुरट असते. फळे परीपक्व झाल्यानंतर ३-४ दिवसात गळू लागतात व खराब होतात. फळांपासून आंबट, गोड, तिखट चवीचे लोणचे, सुपारी, खारविलेल्या फोडी, टुटी-फ्रुटी, सासव व माशांच्या कालवणात आंबटासाठी सर्वांच्या पसंतीस खास उतरतात.

फळांच्या रोचक, उष्णतारोधक, पित्तरोधक, जळजळ शमविणार्‍या गुणांमुळे औषधी म्हणून उपयोग करतात. याशिवाय कपड्यांवरील गंजाचे डाग काढण्यासाठी, सुरी-खंजीर साफ ठेवण्यासाठी व देवघरातील तांब्याची भांडी, स्वच्छ करण्यासाठी फळांचा रस वापरतात.
बिमला- उच्चरक्तदाब, गुदद्वारातील उष्णता कमी करणे, खोकला, ताप, त्वचारोग, मधुमेह, चेहर्‍यावरील मुरुम जिरविण्यासाठी फळांचा रस कामी येतो.
कृत्रिमरीत्या केळी पिकवण्यासाठी याचा वापर होऊ शकतो. यावर काम सुरू आहे. विविध पक्षी, मधमाश्या आणि फुलपाखरे यांचे आवडते खाद्य आहे.

STAY CONNECTED

845FansLike
8,000SubscribersSubscribe

TOP STORIES TODAY

आमोण्याची ज्ञानगंगा ः रामदास विद्यालय

डॉ. विठ्ठल ठाकूर त्या काळात पोर्तुगीज सरकारचे सर्व नियम सांभाळले जात असत. वर्षात सर्व परीक्षा योग्य ते परीक्षक...

शाळांमध्ये शारीरिक शिक्षण अनिवार्य

चेतन कवळेकर(राज्यपुरस्कारप्राप्त शारीरिक शिक्षण शिक्षक) शारीरिक तंदुरुस्ती म्हणजे फक्त तंदुरुस्त शरीर एवढेच नव्हे, तर त्यात शारीरिक आणि भावनिक...

एक अगम्य चाहता… कधीच न भेटलेला!

ज. अ. रेडकर. मी माझ्या या अगम्य चाहत्याला प्रत्यक्ष भेटू शकलो नाही. परंतु आपल्या प्रत्यक्ष-अप्रत्यक्षरीत्या संपर्कात आलेली व्यक्ती...

गूढ वाढले

जगातील आठव्या क्रमांकावरील आणि आशियातील सर्वांत श्रीमंत उद्योगपती मुकेश अंबानी यांच्या मुंबईतील ‘अँटिलिया’ ह्या सत्तावीस मजली आलिशान निवासस्थानापासून पाच - सहाशे मीटरवर...

सहा पालिकांसाठी ३२३ अर्ज वैध

>> पणजी मनपासाठी १०६ उमेदवार रिंगणात, आज स्पष्ट होणार अंतिम चित्र येत्या २० मार्च २०२१ रोजी राज्यात होणार्‍या पणजी...

ALSO IN THIS SECTION

पित्तशामक ‘लिंबू’

डॉ. मनाली म. पवारसांतईनेज-पणजी लिंबू तसा सर्वांनाच परिचित आहे, पण तरीही लिंबाचे योग्य गुणधर्म व उपयोग माहीत असणे...

आयुर्वेद आणि स्वयंपाक पद्धत

वैद्य स्वाती अणवेकर एखादा पदार्थ हा केळीच्या पानात किवा मग मातीचे आवरण लावून चुलीमध्ये भाजला जातो. असे केल्याने...

तत्त्वज्ञान समजून आचरण करावे योगसाधना – ४९५ अंतरंग योग – ८०

डॉ. सीताकांत घाणेकर जीवनाची गमावलेली खोली प्राप्त करण्यासाठी मानवाने प्रतीकांची उपासना केली पाहिजे. त्यांच्यामागे लपलेला दिव्य अर्थ समजून...

त्रिफळा ः महा, अमृततुल्य औषध

डॉ. मनाली म. पवार(सांतइनेज, पणजी) त्रिफळा हे फक्त बद्धकोष्ठतेचे औषध नसून त्याचा उपयोग अगदी केसांपासून ते पायांपर्यंत होतो,...

॥ बायोस्कोप ॥ ऑन् लाइन्… ऑफ् लाइन् …

प्रा. रमेश सप्रे शिक्षकांनी विचार करायला हरकत नाही, ‘आपण विद्यार्थ्यांसाठी फक्त एक रेघ आहोत, रेषा? जस्ट् अ लाईन?...