25 C
Panjim
Monday, August 2, 2021

आला पावसाळा; आरोग्य सांभाळा

  •  डॉ. विजय नाईक
    (हेल्थ-वे हॉस्पिटल)

मान्सूनच्या काळात आमच्या शरिरातील रोगाशी लढणार्‍या पांढर्‍या पेशी सतत हवामान बदलामुळे कमकुवत होतात. यामुळे रोगप्रतिकारक शक्तीवर परिणाम होतो व आम्हाला अनेक प्रकारचे इन्फेक्शन होतात. त्यामुळे आम्ही आरोग्याची योग्य ती काळजी घेऊन डास, पाणी, हवा व अन्न यांच्यातून होणार्‍या इन्फेक्शनपासून स्वत:चा बचाव केला पाहिजे.

पसरलेला कोविड -१९ साथीचा रोग थांबविण्यासाठी हातांच्या स्वच्छतेवर जागरूकता ठेवा. कारण वारंवार हात धुतल्याने, स्वच्छ केल्याने तसेच खोकला शिष्टाचार, मुखवटे परिधान आणि सामाजिक अंतर पाळून या मान्सूनच्या खाडीत हवा आणि पाण्यामुळे होणारे आजार आणि मलेरियाचा प्रसार रोखता येतो.

पावसाळ्यात तापमानातील चढउतारांमुळे प्रतिकारशक्ती कमी होते. व्हायरल ताप हा पावसाळ्याच्या सर्वात सामान्य आजारांपैकी एक आहे आणि हा अचानक उद्भवलेल्या हवामानातील बदलांमुळे होतो
ज्याप्रमाणे मान्सूनची सर गोव्यातील हजारो लोकांना सुखद अनुभव देते त्याचप्रमाणे या ऋतूमध्ये अनेक जीवघेणे हवा तसेच पाण्याशी संबंधित रोगांचा फैलावही होतो. गॅस्ट्रोएन्टरायटीस, मलेरिया, डेंग्यूचा ताप, चिकुनगुनिया, टायफॉइड, कॉलेरा, हिपॅटायटिस-ए व सर्दी हे रोग समस्या निर्माण करू शकतात.

पावसाचे पाणी थेट आपल्या शरिरावर परिणाम करत नाही पण या दिवसांमध्ये व्हायरल रोग व बॅक्टेरिया जे या दिवसांत जमिनीवर उतरतात. यामुळे रोगराई होण्याची जास्त शक्यता असते. आमची रोगप्रतिकारक शक्ती काही प्रमाणांत या रोगांवर मात करू शकते पण काही रोगांचा सामना आमची रोगप्रतिकारक शक्ती नाही करू शकत.

शरिरातील पांढर्‍या पेश्या ही शरीराची संरक्षक भिंत आहे. ही भिंत इन्फेक्शनशी सामना करून आमचे स्वास्थ्य निरोगी ठेवते. पण मान्सूनच्या काळात या पांढर्‍या पेशी सतत हवामान बदलामुळे कमकुवत होतात. यामुळे रोगप्रतिकारक शक्तीवर परिणाम होतो व आम्हाला अनेक प्रकारचे इन्फेक्शन होतात. त्यामुळे आम्ही आरोग्याची योग्य ती काळजी घेऊन डास, पाणी, हवा व अन्न यांच्यातून होणार्‍या इन्फेक्शनपासून स्वत:चा बचाव केला पाहिजे.
निरंतर पाऊस, थंड हवा व ओलसर कपडे हे बॅक्टेरिया, व्हायरस किंवा बुरशी या इन्फेक्शन फैलावणार्‍या जंतूंसाठी उपयुक्त असतात. जर याबद्दल आम्ही योग्य ती दक्षता घेतली नाही तर एखाद्या व्यक्तिला फंगल व श्वासासंबंधी संक्रमण, डायरिया, गॅस्ट्रोएन्टरायटीस लेप्टोसिरोसिस व व्हायरल ताप येणे अशाप्रकारचे रोग होऊ शकतात.

व्हायरल ताप हा फटीग, चिल्स, अंगदुखी व अनियमित ताप येणे अशा लक्षणांद्वारे दिसू शकतो. हे आजार संक्रामक असतात व हवेमधून किंवा रोगींच्या शारिरीक संपर्कातून इन्फेक्शनचे थेंब येऊन रोग होऊ शकतात. या वायरल इन्फेक्शनचा कालावधी साधारण ३ दिवस ते ७ दिवसांपर्यंत असतो. पहिले तीन दिवस ताप जास्त असतो. व्हायरल तापाला रोखण्यासाठी एखाद्याने भिजणे टाळावे किंवा ओलसर कपडे घालू नये. जेवणाआधी हात धुतल्याने पोषक अन्न पोटात जातेच व त्याचबरोबर रोगप्रतिकारक शक्तीदेखील वाढते.

* डेंग्यू, चिकुनगुनिया व मलेरिया यापासून बचाव करण्यासाठी स्थिर पाण्याचे पृष्ठभाग किंवा कंटेनर साफ करा आणि सभोवताली स्वच्छ ठेवा. डासांपासून बचावासाठी जाळे व संपूर्ण शरीर झाकले जाईल असे कपडे घाला. डासांपासून होणार्‍या रोगांना रोखण्यासाठी मलेरियाविरोधी औषध घ्या.

* सरळ व सोपी दक्षता घेतल्यास पावसाळ्यात एखाद्याला गजकर्ण, खरुज व एक्झिमा या त्वचारोगांपासून बचाव करता येईल. काही त्वचेचे रोग स्वच्छता राखून, स्वच्छ व सुके कपडे व अंतरवस्त्र घालून दूर ठेवता येतील. रोगी व्यक्तिपासून थेट संपर्क टाळावा.

* हाताची स्वच्छता, खोकतानाचा शिष्टाचार, डोळे सतत धुणे, शक्य होईल तेवढे गर्दीपासून लांब राहणे, संतुलित आहार घेणे, स्वच्छ पाणी पिणे, भाज्या स्वच्छ धुवून उकडाव्यात हे काही मुलभूत मंत्र आहेत, त्यांचे पालन करावे.
काही रोग आहेत जे आपण होण्यापासून टाळू शकतो व यांवर डॉक्टरच्या थोड्या मार्गदर्शनाच्या सहाय्याने देखील घरबसल्या उपचार करता येतात. पण काही रोगांना व्यवस्थित उपचाराची गरज असते व त्यावर नजर ठेवणे महत्वाचे बनते अन्यथा ते प्राणघातक ठरू शकतात.

* मान्सूनमध्ये निरोगी राहण्यासाठी काही टीप्स…..
– हात स्वच्छ धुवा
– शिंकताना व खोकताना रुमालाने तोंड बंद करा
– कोमट पाण्याने डोळे धुवा
– गर्दीची ठिकाणे शक्यतो टाळा
– संतुलित आहार घ्या
– स्वच्छ पाणी प्या. पाणी पिण्याआधी गरम करून मग थंड झालेले पाणी पिणे उत्तम
– भाज्या धुवून त्या व्यवस्थित शिजवा
– पावसात भिजणे व अधिक वेळ ओलसर कपडे घालणे टाळा
– स्थिर पाण्याचे पृष्ठभाग किंवा कंटेनर साफ करा आणि सभोवताली स्वच्छ ठेवा जेणेकरून डासाची पैदास टाळता येईल
– डासांची पैदास होऊ नये म्हणून परिसर स्वच्छ ठेवा
– ताप, सर्दी, खोकला वगैरे झाल्यास तुमच्या डॉक्टरांचा सल्ला घेऊनच औषध घ्या.

STAY CONNECTED

847FansLike
8,000SubscribersSubscribe

TOP STORIES TODAY

चातुर्मास ः उत्सव विशेष

अंजली आमोणकर चातुर्मासात सर्वच गोष्टी आपापसावर अवलंबून असल्याने यापायी नकळत देशाची आर्थिक स्थिती सुधारते. असा हा मनस्वास्थ्य देणारा,...

पत्रकारितेतील प्रदीर्घ कारकिर्दीचा लेखाजोखा

अरविंद व्यं. गोखले(ज्येष्ठ संपादक) ज्येष्ठ पत्रकार श्री. वामन सुभा प्रभू यांच्या ‘द ऍक्सिडेंटल जर्नालिस्ट’ या पुस्तकाचे प्रकाशन हिमाचल प्रदेशचे...

आणखी एक बँक बुडाली

दिवसागणिक बुडीत खात्यात चाललेल्या मडगाव अर्बन सहकारी बँकेचा व्यवसाय परवाना रद्दबातल करून रिझर्व्ह बँकेने नुकताच निर्णायक दणका दिला. पुढच्याच वर्षी ही बँक...

खनिज विकास महामंडळ विधेयक संमत

>> विरोधकांचा सभात्याग >> विधानसभेत १८ विधेयके चर्चेविनाच संमत राज्यातील बंद पडलेला खाण उद्योग सुरू होण्याच्या...

पुरामुळे घरे कोसळलेल्यांना १५ ऑगस्टपूर्वी भरपाई : मुख्यमंत्री

हल्लीच आलेल्या पुरामुळे राज्यात ज्या लोकांची घरे कोसळली त्यांना १५ ऑगस्टपूर्वी घरे बांधण्यासाठी नुकसानभरपाई देण्यात येणार असल्याचे मुख्यमंत्री डॉ. प्रमोद सावंत यांनी...

ALSO IN THIS SECTION

प्राणशक्तीचे महत्त्व

योगसाधना- ५१२अंतरंग योग - ९७ डॉ. सीताकांत घाणेकर आता तरी कोरोनाच्या महामारीमुळे आपण प्राणोपासना करूया व...

हायपर-थायरॉइडिझम

वैद्य स्वाती अणवेकर(म्हापसा) औषध- आहार- विहार ह्यासोबत व्यायामसुद्धा तेवढाच आवश्यक आहे व्यायामात धावणे, जॉगिंग वगळून चालणे, स्पाइन वॉक,...

डेंग्यूच्या साथीकडे दुर्लक्ष नको

डॉ. मनाली पवार डासांना आळा घालणे हा एकमेव उपाय रोगाला पसरण्यापासून थांबवू शकतो. घराच्या आजूबाजूला पाणी साठू न...

कोरोनाची ३री लाट ः मुलांसाठी सुवर्णप्राशन

डॉ. मनाली पवार आता हा कोरोना मुलांना बाधित करणार असेल, तर तसे घडायला वेळ लागणार नाही. त्यामुळे सर्वप्रथम...

हाईपो-थायरॉइडीझम

वैद्य स्वाती अणवेकर(म्हापसा) कोणताही आजार बरा करायचा असेल तर औषध, योग्य आहार, दिनचर्या, ह्या सोबतच योग, व्यायाम आणि...