28 C
Panjim
Tuesday, September 22, 2020

असे का घडते?

नागालँडचे सर्वांत मोठे शहर असलेल्या दीमापूरमध्ये एका बलात्कार्‍याला जवळजवळ लाखाच्या जमावाने कारागृहाची दारे तोडून बाहेर खेचून मारबडव करून ठार मारल्याची घटना नुकतीच घडली. एका वीस वर्षीय कॉलेजकन्यकेवर बलात्कार करून तिचे आयुष्य उद्ध्वस्त करणार्‍या या बलात्कार्‍याला जमावाने स्वतःच कायदा हाती घेऊन अशी तडकाफडकी सजा ठोठावण्याची ही घटना इस्लामी देशांतील रानटी कायद्यांची आठवण करून देणारी असली, तरी अशा प्रकारे कायदा हाती घेण्याची गरज या जमावाला का भासली हाही विचार करायला लावणारा प्रश्न आहे. वर्षानुवर्षे चालणारे खटले, मोठमोठ्या गुन्हेगारांची सबळ पुराव्यांअभावी होणारी सुटका, त्यांना सजा ठोठावली गेली, तरी प्रत्यक्ष कार्यवाहीस होणारा विलंब यातून विद्यमान न्यायव्यवस्थेवरील विश्वास ढासळत चालला आहे, त्याचीच ही अत्यंत हिंस्र अशी परिणती आहे हे आपल्याला कबूल करावे लागेल. कायदा आपले संरक्षण करू शकत नाही, आपल्याला न्याय मिळणार नाही असे जेव्हा जमावाला वाटते, तेव्हाच कायदा स्वतःच्या हाती घेण्यास लोक प्रवृत्त होत असतात. हे मुळीच समर्थनीय नाही, परंतु त्यामागच्या कारणांची मीमांसाही आपण करणे आवश्यक आहे. आपल्या एकूण न्यायव्यवस्थेवरील विश्वास पुन्हा बळकट करण्याची वेळ येऊन ठेपलेली आहे. नागालँडमधील घटना ही काही अशा प्रकारची पहिली घटना नव्हे. अलीकडेच नागपुरात शेख अक्रम नावाच्या गुंडाला जमावाने ठार मारले. बिहारमध्ये एकावर गोळी झाडून पळणार्‍या तिघांना जमावाने ठार केले, उत्तर प्रदेशात एका सरपंचाची हत्या झाल्याच्या रागात जमावाने पोलीस उपअधीक्षकालाच जिवानिशी मारले, झारखंडमध्ये पकडल्या गेलेल्या चोरांना जमावाने ठार केले. अशा कितीतरी घटना सतत कानावर येत असतात. दहा वर्षांपूर्वी नागपूरमध्ये भारत कालीचरण ऊर्फ अक्कू यादव या गुंडाला दोनेकशे महिलांच्या एका जमावाने भर कोर्टासमोर डोळ्यांत मिरची पूड टाकून आणि भोसकून ठार मारले होते. त्याने अत्याचार केलेल्या एका महिलेने त्याचे लिंग कापून काढले होते. असा तडकाफडकी न्याय मिळवण्याची ही प्रवृत्ती घातक आहे, परंतु ती वाढीस लागण्यामागची कारणे जोवर आपण दूर करणार नाही, तोवर अशा घटना घडतच राहतील हेही तेवढेच खरे आहे. नागालँडमधील घटनेला आणखी काही पैलू आहेत. केवळ त्याने बलात्कार केला एवढेच त्या हल्ल्यामागचे कारण नव्हते. बलात्कार करणारा सय्यद फरीद खान हा परप्रांतीय व परधर्मीय होता. त्याने नागा मुलीवर बलात्कार केला. त्यामुळे आपल्या प्रदेशाबाहेरून आलेल्या आणि आपल्या नागा जातीबाहेरच्या एका व्यक्तीने हे कृत्य केले याचा राग लाखोंच्या त्या जमावाने आपल्या हिंसक प्रतिक्रियेतून व्यक्त केला. त्यात तेथील नागा विद्यार्थी संघटनांचा मोठा सहभाग होता. हा प्रादेशिकतावाद आपल्या गोव्यातही अनेकदा दिसतो. परप्रांतीयांविरुद्ध गोव्यातही असंतोष खदखदू लागला आहे. आपल्या किनारपट्टी भागात अनेकदा परप्रांतीय पर्यटकांना मारहाण करण्याच्या, त्यांच्या गाड्या फोडण्याच्या घटना घडतात, त्यामागे ‘भायले’ येऊन येथे धुडगूस घालतात म्हणजे काय? ही प्रादेशिक वर्चस्ववादी भावना अधिक असते. जसजसे परप्रांतीयांचे लोंढे गोव्यात वाढत आहेत, तसतशी ही खदखदही वाढतच जाणार आहे. काही वर्षांपूर्वी दक्षिण गोव्यात ठक्कर बंधूंना जमावाने त्यांची कोणतीही चूक नसताना क्रूरपणे ठार मारले होते, कारण त्यांची कार चोरणारा स्थानिक होता आणि ते परप्रांतीय होते. नागालँडच्या घटनेबाबत आता केंद्र सरकारने अहवाल मागवला आहे. परंतु सातत्याने अशा घटना वाढत का आहेत, त्याचा विचारही सरकारने करायला हवा. सध्या देशात निर्भया प्रकरण पुन्हा ऐरणीवर आले. त्यासंबंधीच्या ‘इंडियाज् डॉटर’ या बीबीसीच्या लघुपटावर सरकारने बंदी घातली. परंतु आजच्या सोशल मीडियाच्या युगात ही बंदी कुचकामी ठरेल याची जाणीव ठेवायला हवी होती. ‘निर्भया’ प्रकरणात गुन्हेगारांनी अत्यंत पाशवी कृत्य केले. त्यांना फाशीची सजा ठोठावली गेली आहे, परंतु त्यांनी त्याविरुद्ध याचिका दाखल केलेली असल्याने शिक्षेची कार्यवाही झालेली नाही. प्रत्यक्षात ती होईलच याची शाश्‍वती नाही. पुन्हा दयेची याचना करण्यास ते मोकळेच. अशाने लोकांना व्यवस्थेवर भरवसा राहात नाही आणि मग कायदा हाती घेण्याचा आततायीपणा केला जातो. दीमापूरच्या या घटनेपासून कोणता धडा आपण घेणार आहोत?

STAY CONNECTED

845FansLike
8,000SubscribersSubscribe

TOP STORIES TODAY

अल्झायमरला दूर ठेवण्यासाठी….

डॉ. गजानन पाणंदीकर(न्युरॉलॉजिस्ट- हेल्थवे हॉस्पिटल) २१ सप्टेंबर हा जागतिक अल्झायमर दिन म्हणून साजरा केला जातो. अल्झायमर या रोगाचा...

कोरोना विरोधात रसायन द्रव्ये

डॉ. मनाली म. पवार(सांतइनेज, पणजी) २०२० वर्ष फक्त जगायचे, आरोग्य सांभाळायचे. बस्स..! कोणतीच चिंता नको, कसे होईल ही...

भाजणे : लक्षणे, कारणे, उपचार भाग – २

डॉ. सुरज सदाशिव पाटलेकर(श्रीव्यंकटेश आयुर्वेद, मडगांव) कित्येक लोकांचा असा गैरसमज असतो की भाजलेल्या जखमेवर टूथपेस्ट, क्रीम, बटर इत्यादी...

गायीचे दूध आणि त्याचे स्वरूप भाग – ३

वैद्य स्वाती हे. अणवेकरम्हापसा आपल्या देशी गाईंचे संगोपन अगदी कमी खर्चात होते. म्हणून त्यांना बेवारशासारख्या रस्त्यावर न सोडता...

हडेलहप्पी नको

संसदेचे पावसाळी अधिवेशन मोदी सरकारच्या कृषी विधेयकांवरून वादळी ठरले आहे. रविवारी राज्यसभेमध्ये जो काही प्रकार घडला तो अशोभनीय होता. विरोधी पक्षांच्या सदस्यांनी...

ALSO IN THIS SECTION

हडेलहप्पी नको

संसदेचे पावसाळी अधिवेशन मोदी सरकारच्या कृषी विधेयकांवरून वादळी ठरले आहे. रविवारी राज्यसभेमध्ये जो काही प्रकार घडला तो अशोभनीय होता. विरोधी पक्षांच्या सदस्यांनी...

मेहेरबानी का?

गोव्यातील खासगी इस्पितळांवर राज्य सरकार आणि विशेषतः आरोग्य खाते फारच मेहेरबान दिसते. देशातील बहुतेक सर्व राज्यांनी खासगी इस्पितळांतील कोरोना रुग्णांवरील उपचाराचे दर...

असंतोषाचे ‘बादल’

पंतप्रधान श्री. नरेंद्र मोदी यांच्या सत्तराव्या वाढदिनीच त्यांच्या मंत्रिमंडळातील विश्‍वासू मित्रपक्ष शिरोमणी अकाली दलाच्या एकुलत्या एक मंत्री हरसिम्रतकौर बादल यांनी सरकारच्या ‘शेतकरीविरोधी...

चौकशी करा

राज्यातील बांधकाम मजूर घोटाळाप्रकरणी निवृत्तीच्या उंबरठ्यावरून लोकायुक्त पी. के. मिश्रा यांनी दिलेला निवाडा सरकारची अब्रू वेशीवर टांगणारा आहे. कोरोना महामारीच्या काळामध्ये बांधकाम...

दिलासा आणि भरवसा

कोरोनाने मानवाची सर्वश्रेष्ठत्वाची अहंता उद्ध्वस्त केली. डोळ्यांना न दिसणारा, संवेदनांना न जाणवणारा एखादा अतिसूक्ष्म विषाणू देखील ह्या अब्जावधी माणसांना एवढे हतबल करू...